Autorijden met een gebroken pols: wat zegt de Belgische wegcode?

Je pols breken gaat sneller dan je denkt: een uitschuiver op een gladde stoep, een val met de fiets of een ongelukkige beweging bij het sporten. Daarna zit je wekenlang met gips of een spalk, en dingen die vroeger vanzelf gingen, zoals een deur openen of je gordel vastklikken, worden ineens gepuzzel. Voor veel automobilisten komt dan snel de vraag: kan ik zo nog met de auto rijden? In België is het antwoord minder zwart-wit dan je zou verwachten.

Wat is een gebroken pols?

Meestal wanneer je je pols hebt gebroken is er een breuk in het spaakbeen, ellepijp of beide botten. Soms gaat het echter om een scheurtje, of om een verplaatsing van het bot in het lichaam. Naast dat een pols gebroken kan zijn, kan er ook bijkomend letsel zijn van de weke delen. Denk hierbij aan schade aan spieren, pezen, vaten en/of zenuwen. Autorijden na een gebroken pols wordt daardoor al een stuk gecompliceerder.

Bij geen belangrijke verplaatsing van botstukken wordt er een gipsspalk geplaatst. Wanneer er echter te veel botstukken van hun plaats zijn geraakt, dan wordt een bot teruggeplaatst onder plaatselijke verdoving. Soms wordt er als aanvullend onderzoek een röntgenfoto gemaakt voor het controleren van de stand van de botten. Bij een gecompliceerde breuk is er in het uiterste geval een operatie nodig. Het gips blijft meestal 3 tot 5 weken zitten, afhankelijk van hoe de botten stonden.

Wanneer weer autorijden na een gebroken pols?

Wat deze vraag lastig maakt, is dat autorijden met gips in België niet uitdrukkelijk verboden is, maar ook niet zomaar toegestaan. De wegcode zegt in artikel 8.3 dat je als bestuurder altijd in staat moet zijn om alle nodige rijbewegingen uit te voeren en je voertuig moet beheersen. Je bent dus zelf verantwoordelijk voor de inschatting of je met het gips om je pols goed genoeg kunt sturen, schakelen en remmen. Hierbij is het ook belangrijk om in te schatten in hoeverre je onveilige situaties kunt voorkomen.

Volgens Vias lukt correct manoeuvreren met een volledig ingegipste arm meestal niet. Zit alleen je pols in het gips en rijd je met een automaat, dan kan het soms wel. Een vrijbrief is dat niet: meer uitleg over rijden met een tijdelijke beperking vind je bij Touring.

Autorijden met een gebroken pols wordt door de meeste artsen afgeraden, vanwege het ongemak en het risico op ongelukken. Hierbij geldt wel dat het gaat om een advies, omdat de arts kijkt vanuit het medisch perspectief. Vraag je arts daarom gerust om advies. De beste vuistregel: ga pas weer achter het stuur zitten als je arts je rijgeschikt vindt.

Mocht er onverhoopt toch iets gebeuren, dan zijn er een paar zaken waar je rekening mee moet houden:

• Je verzekering burgerlijke aansprakelijkheid vergoedt normaal de schade van de tegenpartij en je passagiers. Was je op dat moment niet rijgeschikt, dan kan je verzekeraar die schade achteraf op jou verhalen.
• Je moet je verzekeraar inlichten over omstandigheden die het risico beïnvloeden. Twijfel je over je rijgeschiktheid, laat het dan weten; wie iets bewust verzwijgt, loopt het risico dat de schade niet gedekt is.
• Bij een controle of na een ongeval kan de politie oordelen dat je je voertuig niet beheerste. Dat is een overtreding van de wegcode, waarvoor je een boete kunt krijgen.

Het advies is daarom: luister bij twijfel naar je verstand, en laat het autorijden even voor wat het is.

Terug achter het stuur: test het eerst rustig

Is het gips eraf en geeft je arts groen licht, spring dan niet meteen de snelweg op. Een pols die weken stil heeft gezeten, is vaak stijf en minder sterk dan je denkt. Ga eerst op een rustige plek met de auto stilstaand na of je het stuur vlot helemaal kunt ronddraaien, of je de handrem en de versnellingspook zonder pijn bedient en of je met beide handen stevig kunt vasthouden. Een noodstop of een snelle uitwijkmanoeuvre vraagt veel meer kracht dan rustig rijden.

Begin daarna met korte, bekende ritten buiten de spits. Een wagen met automatische versnellingsbak is in deze periode een stuk makkelijker, omdat je niet hoeft te schakelen. Voel je pijn, of merk je dat je pols tijdens het rijden snel moe wordt, stop dan en wacht nog wat langer.

Tips voor snel herstel en alternatief vervoer

Als alternatief vervoer zijn er verschillende mogelijkheden: een taxi, de bus/trein/tram/metro, of wegbrengen en halen door een familielid. Dat laatste is vooral handig wanneer je liever niet al te veel geld wilt uitgeven aan vervangend vervoer, en voldoende mensen in de buurt hebt wonen die het niet erg vinden om je zo nu en dan ergens heen te brengen. Ook hebben we de volgende tips als je een gebroken pols hebt, die altijd van pas komen:

• Door een polsbreuk ontstaat in de meeste gevallen een bloeduitstorting, die ook naar hand en vingers kan afzakken. Hierdoor kunnen je vingers dik en blauw worden, wat je kunt voorkomen door je vingers regelmatig te bewegen en je arm hoog te houden, met je pols hoger dan je elleboog (bijvoorbeeld door een mitella).
• Hoewel de meesten denken dat je je hand zoveel mogelijk rust moet geven, is het juist goed om je vingers te bewegen. Dit geldt wel zolang je er niet al te veel pijn bij hebt, en wat je gips toelaat.
• Heb je je mitella niet meer nodig en voelt dat goed aan? Dan mag je deze gerust aflaten.
• Naast de pols is het ook goed om de elleboog en de schouder goed in beweging te houden, omdat deze in verbinding staan met je polspezen en spieren.

Twijfel je over wat je wel en niet mag doen met je pols, of blijft je hand dik en pijnlijk, overleg dan met je huisarts of fysiotherapeut.

Veelgestelde vragen

Mag je in België autorijden met gips om je arm?

Er is geen apart verbod, maar artikel 8.3 van de wegcode verplicht je om altijd alle nodige rijbewegingen te kunnen uitvoeren. Met een volledig ingegipste arm lukt dat meestal niet, dus rijd pas als je arts je rijgeschikt vindt.

Betaalt mijn autoverzekering als ik met een gebroken pols een ongeval veroorzaak?

Je BA-verzekering vergoedt normaal de schade van de tegenpartij en je passagiers. Was je niet rijgeschikt, dan kan je verzekeraar die schade nadien op jou verhalen.

Hoe lang blijft gips rond een gebroken pols zitten?

Meestal 3 tot 5 weken. Stonden de botten meteen goed, dan is het vaak korter dan wanneer ze eerst gezet moesten worden.

Is rijden met een automaat makkelijker met een geblesseerde pols?

Ja, omdat je niet hoeft te schakelen. Zit alleen je pols in het gips, dan kan rijden met een automaat volgens Vias soms, maar je moet je wagen nog altijd volledig kunnen beheersen.

Meer lezen? Bekijk alle artikelen in Tips.